Vanaf 15 oktober » Signalen van Boven neemt je mee in de wereld van chef-kok Chesron Nanuru, die zijn restaurant Senang Makan in Breda opende om de Molukse keuken te eren. Een film over eten, cultuur en dromen.

Centraal in de documentaire staat het leven van de gepassioneerde chef-kok achter het Moluks-Indonesische restaurant Senang Makan. Wat dreef hem? Welke ‘signalen’ wezen hem de weg naar het koken, recht vanuit zijn hart?

Door openhartige interviews van Nanuru met dierbare gasten van het Moluks-Indonesische restaurant Senang Makan en inspirerende collega’s wordt de diepere betekenis van zijn gerechten en de kracht van zijn roots ontrafeld. Het maakt de film tot een ode aan het belang van gemeenschap, van elkaar helpen.

Positieve lading

In 2026 is het 75 jaar geleden dat de eerste groep van circa 12.500 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland aankwam. Wat in 1951 aangekondigd werd als een tijdelijk verblijf keerde ongewild om in permanent verblijf. Het leidde onder veel Molukkers tot een ingrijpende geschiedenissen van opvang, trauma, ontheemding en emancipatie. Zeker onder de KNIL-militairen die ook nog eens officieel werden ontslagen, verraden door het Nederland dat ze dienden.

Signalen van Boven ontsnapt aan die soms zware geschiedenis door over de schaduw heen te stappen van (intergenerationele) trauma’s. De muziek, de verhalen en gesprekken van de gepassioneerde chef-kok geven de film een positieve lading. De Molukse gerechten blijken dragers van familieverhalen, gedeelde pijn, humor, tradities en hoop.

Met unieke muziek van artiesten als Danjil Tuhumena, Tasilo Pieck en Jessica Manuputty is deze documentaire een onvergetelijke, muzikale ervaring waarin alle zintuigen worden geprikkeld.

Vanaf 22 oktober (2e week) te zien in de volgende theaters:

Vanaf 23 april » Aan het eind van de 19e eeuw kreeg men na 350 jaar kolonisatie pas oog voor de cultuur van Nederlands-Indië. In de documentaire Kruisbestuiving in architectuur neemt kunstkenner Frans Leidelmeijer de toeschouwer mee langs die culturele geschiedenis in Indonesië en Nederland.

Deze uitwisseling van ideeën gebeurde in het kielzog van internationale aandacht voor niet-westerse culturen, als een reactie op de industriële revolutie. Als gevolg hiervan werd bijvoorbeeld rond 1900 de batiktechniek door Nederlandse kunstenaars overgenomen.

Na de restauratie van de boeddhistische tempel de Borobodur op Java (van 1907-1911) kreeg men belangstelling voor de tempelarchitectuur van de kolonie, dus ook voor de hindoeïstische tempel de Prambanan die niet ver van de Borobodur staat. De theosofische architect Karel de Bazel liet zich in z’n gebouw voor de Nederlandse Handelmaatschappij door beide tempels inspireren. Het werd dan ook wel de geldtempel genoemd.

De architecten van de Amsterdamse School, zoals Jo van der Mey, Michel de Klerk en Piet Kramer, lieten zich in hun bouwwerken door beide tempels inspireren. Onder meer door de vorm van de stupa’s van de Borobodur en de kala kop die zich boven de ingang van een hindoeïstische tempel bevindt.

In hun beginjaren werkte dit drietal voor het architectenbureau van Eduard Cuypers, die begeesterd was door de cultuur van Indonesië en daar ook een architectenbureau had. Hij gaf het blad Nederlands Indië, oud en nieuw uit, waarin veel aandacht werd besteed aan Indonesische cultuur. De bibliotheek van het bureau in Amsterdam bevatte veel literatuur over de kunst en architectuur van de archipel, waarvan Cuypers’ werknemers veel gebruik maakten. Naast tempelarchitectuur was de inheemse architectuur van de Toba Bataks en de Minangkabau op Sumatra  met hun opmerkelijke daken, eveneens een belangrijke bron van inspiratie voor de Amsterdamse School architecten. Ze pasten het toe in de gebouwen en in hun ontwerpen voor toegepaste kunst.

Kruisbestuiving in architectuur gaat zodoende letterlijk over de kruisbestuiving in de architectuur tussen Nederland en Indonesië. In Nederland, Java en Sumatra. Hoe hebben de Nederlandse en andere architecten de architectuur aan de tropen aangepast? Hoe zijn stijlelementen uit Indonesië toegepast in de gebouwen in Nederland?

Frans Leidelmeijer is expert op het gebied van vroeg twintigste-eeuwse stijlen zoals de Nieuwe Kunst, de Amsterdamse School, de art deco, het Nieuwe Bouwen en de Nederlands-Indische bouwstijl. Hij neemt ons mee langs markante voorbeelden van die geschiedenis op Java, Sumatra en Nederland.

Vanaf 23 april 2026