Podcast over verdwenen bioscopen

Het heeft Mokum Filmdistributie behaagd om de podcast Cinema Perdu een beetje te sponsoren. Vandaar dat deze ook via onze website is te volgen. In Cinema Perdu spreekt Rogier Proper met schrijver Guus Luijters over verdwenen bioscopen in Amsterdam.

Deze geboren en getogen Amsterdamse schrijver, dichter en vertaler zag vrijwel alle bioscopen wel een keer van binnen en van buiten. Ook zijn ouders gingen graag naar de film en namen hem vaak mee.

In de periode van ruwweg 1910 tot heden zijn er op ruim 80 adressen in Amsterdam langdurig of tijdelijk bioscopen of filmzalen geweest. Daar hebben levens zich gevormd, zijn liefdes opgebloeid, zijn herinneringen, ideeën en verhalen geboren.

Proper en Luijters kennen elkaar uit hun studententijd en hebben hun eigen geschiedenis met film en in de filmwereld. Luijters heeft al schrijver scenario’s gemaakt en met Nederlandse regisseurs gewerkt. Proper heeft eveneens als scenarioschrijver en scriptdokter gewerkt. Ook was hij hoofdredacteur van filmblad Skoop en werkte hij, behalve als regisseur, ook als personages Jaap Knasterhuis en Inspecteur Falckenbosch, mee met Ronflonflon, het radioprogramma van Wim T. Schippers.

Ontstaan van het plan

Het plan om iets met de verdwenen bioscopen te doen, ontstond eind 2021 toen Rogier Proper en Bart van Maanen erachter kwamen dat ze deze fascinatie deelden. Het was toen ook onmiddellijk duidelijk dat Guus Luijters er op een of andere manier bij betrokken diende te worden. Mede door de coronapandemie raakte het project toen op de achtergrond.

Het maken van de gesprekken met Luijters over de verdwenen bioscopen te spreken kwam in juni 2024 in een stroomversnelling door zijn toen aangekondigde dood. Enigszins geïmproviseerd heeft Proper de gesprekken gevoerd in de periode van augustus tot en met november 2024. Vooral in de laatste gesprekken wordt Guus’ stem hoorbaar zwakker, maar had hij er ook lol in. Op 3 januari 2025 overleed hij uiteindelijk.

Deze serie podcasts, waar nog aan gemonteerd wordt, zal in ieder geval 8 afleveringen beslaan. Cinema Perdu zal tweewekelijks verschijnen. In de trailer komen de meeste besproken bioscopen al voorbij.

Tweede reeks

Bart van Maanen, producent en podcastmaker van Studio Klankplank, wil een tweede reeks podcasts opzetten met verhalen van andere bezoekers van de verdwenen bioscopen. Van Maanen: “Als vrijwillig medewerker van Rialto heb ik eind jaren 80 de bioscoop nog meegemaakt als Amsterdams Filmhuis Rialto. Het was de door het filmhuis geredde buurtbioscoop van de familie Dumée. Daardoor maakte ik de grote verbouwing mee, waarvan we als vrijwilligers de eerste sloopwerken zelf ter hand namen. Ik kwam toen bij de oude kassa wat briefjes en kaartjes tegen. Dat bleek een geheime correspondentie tussen de mevrouw van de kassa en een medewerker, waarschijnlijk uit de jaren 60.”

“Dat bracht mij later op het idee dat al die verdwenen, ter ziele gegane buurtbioscopen, natuurlijk plekken zijn geweest van vele persoonlijke verhalen, van huiselijke drama’s tot grote liefdes, van onvergetelijke ontmoetingen tot diepe inzichten door films. Het idee is om de verhalen van de ‘gewone’ bezoekers te vinden, en daar zou juist deze eerste serie met Guus de sleutel voor kunnen zijn.”

Meer informatie via Studio Klankplank. Daar kun je ook contact leggen als je zelf een goed verhaal hebt over verdwenen bioscopen of een suggestie hebt voor een inspirerende filmfan of verteller.

Foto: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam
De Nöggenrath was in de jaren 70 al een oude bioscoop, die later is opgenomen in het Tuschinski compex.